Wypadek i co dalej z karierą? Powrót do sportu po ciężkim urazie

„Tyle miałam w planie”

Natalia Czerwonka, srebrna medalistka Igrzysk Olimpijskich w Soczi, uległa poważnemu wypadkowi podczas zgrupowania w Spale. Panczenistka trenowała jazdę rowerem, pokonując odcinki na czas. Przygotowywała się do startu w kolarskich mistrzostwach Polski.

 

„Człowiek planuje pół roku do przodu, cały sezon, poszczególne dni i treningi. Tyle miałam w planie. Górski Wyścig Wałbrzyski, obóz z kolarkami torowymi, MP na torze w Pruszkowie i wiele planów na sukcesy na ten sezon. Proponuję żyć z dnia na dzień nie planując za dużo w życiu… Kręgosłup połamany + 12 szwów= zderzenie z traktorem”

 

Wśród zawodowców sport stanowi większą część życia. Związane jest to nie tylko z czasem poświęconym na trening. Sportowiec przyjmuje pewną tożsamość. Wypadkom, kontuzji często towarzyszy przerwa w trenowaniu, dlatego tożsamość sportowca ulega zachwianiu, co wiąże się poczuciem pustki i pogłębionym kryzysem. Utratę tożsamości sportowca uznaje się za główny czynnik kryzysów psychicznych odpowiadających za utratę motywacji podczas leczenia urazów. Na szczęście istnieją liczne metody zapobiegania kryzysom i  utracie motywacji. Ważne, aby zawodnik podczas procesu leczenia aktywnie uczestniczył w życiu klubu i odczuwał zainteresowanie ze strony trenera.

 

Współpraca z zespołem z  innej perspektywy może dobrze wpłynąć na poczucie własnej wartości zawodnika, a także może być źródłem pozytywnych informacji zwrotnych ze strony kolegów z klubu. Zasady motywacji po kontuzji nie różnią się wiele od zasad motywacji osiągnięć.

 

Okres rekonwalescencji można wykorzystać  na trening mentalny, bądź poprawę aspektów technicznych czy taktycznych. Kontuzjowany zawodnik może jak najbardziej wyznaczać sobie cele.  Okres leczenia urazu nadaje temu procesowi  inne znaczenie.  Istotne, by wyznaczać sobie cele krótkoterminowe, po konsultacji ze sztabem medycznym i trenerem. Metody, które sprzyjają  ich realizacji są związane z  technikami monitoringu. Nagrywanie, zapisywanie oraz ewaluacja postępów może wpłynąć na utrzymanie wysokiego poziomu motywacji. Wyznaczanie i realizowanie konkretnych celów wymaga zobowiązania się do ciężkiej pracy. Ważne jest tutaj utrzymanie pozytywnego nastawienia.

 

Warto brać przykład ze sportowców, którym udało się powrócić do sportu po kontuzji. Kolejną metodą wartą uwagi jest korzystanie z technik wyobrażeniowych. Jest to trudne, gdyż przywoływane są wspomnienia treningu co może uruchamiać przypływ różnych emocji.  Wizualizacja odgrywa jednak ważną rolę w powrocie do treningu po wypadku.

 

Trening wyobrażeniowy nie wymaga sprawności fizycznej, a pozwala pracować nad pewnością siebie, motywacją, poczuciem własnej wartości i innymi aspektami psychiki. Przeprowadzono badania (Hamson- Utley, 2008), które dowodzą, że trening wyobrażeniowy pomaga radzić sobie z bólem związanym z urazem. W powrocie do sportu po kontuzji niezwykle ważne jest wsparcie bliskich, drużyny oraz specjalistów takich jak trener czy psycholog.

 

Radzenie sobie z emocjami, które towarzyszą kontuzjom jest niezwykle trudne i w samotności może sprzyjać pojawianiu się nowych trudności. Okres rekonwalescencji może wzmocnić zawodnika i sprawić, że stanie się on jeszcze lepszy. Warto ten czas wykorzystać, bo zmaganie się z kontuzjami to nieodłączna cześć sportu, która uczy pracy nad sobą i przekształcania słabych stron w silne.

 

Karolina Chlebosz

Ekspert portalu PsychologiaSportu.pl